Biết đủ – Mong muốn ít đi để hạnh phúc đủ đầy

Đủ đầy về vật chất có thể mang đến cho ta một cuộc sống tiện nghi, nhưng bên cạnh đó, con người cũng rất khó để “biết đủ” và không sinh lòng ganh tị, ham muốn khi thấy người khác có được thứ mình không có. Càng ngày, ta càng có xu hướng sở hữu nhiều hơn, nhưng trái với lượng tài sản ngày một tăng lên, con người lại không cảm thấy hạnh phúc và đủ đầy nhiều như thế.

Biết đủ, theo quan điểm của nhà Phật, tức là muốn ít. Thượng tọa Thích Giải Hiền lý giải, chữ “muốn” trong Hán tự được cấu tạo nên bởi 2 bộ phận, “cốc” nghĩa là hang và “hiếm” tức là thiếu. Khi kết hợp lại, chữ “muốn” truyền tải cho ta ý nghĩa: Mong muốn của chúng ta giống như chiếc hang sâu, đổ vào bao nhiêu cũng không lại, nên càng muốn nhiều thì càng thấy thiếu nhiều. 

Cái “muốn” của con người được thể hiện qua 5 phương diện lớn – Phật giáo gọi là “ngũ dục”. Người không đặt nặng tiền bạc thì lại đặt nặng về danh. Người không đặt nặng danh thì lại đặt nặng sắc…Đạo Phật khuyên chúng ta không nên đặt nặng, không nên tham đắm, lấy những mong muốn ấy làm lẽ sống, làm tất cả. Những thứ thỏa mãn lòng tham bất tận của con người chính là mầm mống của mọi đau khổ, bất an, phiền não. Cho nên mới xảy đến tình trạng: “Càng có nhiều, càng không hạnh phúc”.

Thượng tọa Thích Giải Hiền nhận định, ranh giới giữa “muốn những thứ ta cần” và “muốn một cách bất chấp để thỏa mãn lòng tham” là rất mong manh. Thứ ta thực sự cần thì chẳng có mấy đâu, thứ ta muốn có mới là vô tận.

Không có con đường nào khác để đạt tới sự “biết đủ” ngoài việc tự mình trải nghiệm, chiêm nghiệm và tu thân – tâm trong cuộc đời. Biết đủ không phải để giậm chân tại chỗ, để không tiếp tục phấn đấu tiến lên. Mà ngược lại, biết đủ là để hạnh phúc hơn, an yên hơn và biết trân trọng, biết ơn những gì mình có trong cuộc sống.

Mời Quý khán giả lắng nghe đầy đủ chia sẻ của Thượng tọa Thích Giải Hiền về chủ đề “Biết đủ” trong chương trình Dưới Bóng Bồ Đề số 43:

Chương trình “Dưới Bóng Bồ Đề” chia sẻ nét đẹp về giá trị cuộc sống, văn hóa, Phật giáo. Mỗi tập, quý khán giả sẽ được khám phá những thông tin thú vị trong cuộc sống để từ đó đúc kết ra nhiều bài học giá trị đạo đức mang tính nhân văn. Chương trình phát sóng lúc 20h35 thứ 7 hằng tuần trên Truyền hình Bchannel – BTV9. Quý vị cũng có thể đón xem các tập của chương trình trên kênh YouTube Phật Giáo Căn Bản.